අද කාලයේ අපගේ ජීවන රටාව බොහෝ විට අපව විවිධ දිශාවලට ඇදගෙන යයි. දිගු කාලයක් වැඩ කිරීම, වැරදි ශරීර ඉරියව්, මානසික ආතතිය සහ විවේකය නොමැති ජීවිත රටාව නිසා ස්නායු පද්ධතිය වෙහෙසට පත්වී ශරීරය තද ගතියට පත් වීම සාමාන්‍ය දෙයකි.
නවීන වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර මගින් වේදනාව සහ අපහසුතා ඉක්මනින් සමනය කළ හැකි වුවද බොහෝ අවස්ථාවලදී ඒවා මූලික හේතුවට ප්‍රතිකාර නොකර තාවකාලික සහනයක් පමණක් ලබාදෙයි. තවද දිගුකාලීනව ඖෂධ භාවිතය අතුරු ආබාධ ඇති කළ හැකිය.
ආයුර්වේදය මෙයට වෙනස් ප්‍රවේශයක් ඉදිරිපත් කරයි. ස්වේදන (Steam) හෙවත් ඖෂධීය වාෂ්ප ප්‍රතිකාරය මගින් ශරීරය ස්වභාවික ලෙස පිරිසිදු කර, දූෂිත ද්‍රව්‍ය (විෂ) ඉවත් කිරීමට සහ ස්නායු පද්ධතියේ ආතතිය සමනය කිරීමට උපකාරී වේ. මෙම ප්‍රතිකාරය ශරීරයට ගැඹුරු විවේකයක් ලබාදෙන අතර මනස ද සන්සුන් කර සමබරතාව නැවත ඇති කිරීමට උපකාරී වේ.
ස්වේදන (Steam) යනු කුමක්ද?
‘ස්වේදන’ යන සංස්කෘත වචනයේ අර්ථය ‘දහඩිය ඇති කිරීම’යන්නයි. ආයුර්වේදයේ ස්වේදන ප්‍රතිකාරයේ ප්‍රධාන අරමුණ වන්නේ ශරීරය ස්වභාවිකව පිරිසිදු කිරීමයි. ඖෂධීය ශාකවලින් සකස් කරන ලද වාෂ්පය මගින් ශරීරය මෘදු ලෙස උණුසුම් කර සමේ සිදුරු විවෘත කරයි. එමගින් දහඩිය සමඟ ශරීරයේ එකතු වී ඇති දූෂිත ද්‍රව්‍ය පිටතට ඉවත් කිරීමට උපකාරී වේ
සාමාන්‍ය වාෂ්ප ස්නානයකින් වෙනස්ව, ස්වේදන ප්‍රතිකාරයේදී විශේෂයෙන් තෝරාගත් ඖෂධීය ශාක භාවිතා කරනු ලබයි. එම ඖෂධ ස්නායු පද්ධතිය සන්සුන් කර දෝෂ (වාත, පිත්ත, කඵ) සමතුලිත කිරීමට උපකාරී වන බව ආයුර්වේදයේ සදහන් කෙරේ.
බොහෝ අවස්ථාවලදී ස්වේදනයට පෙර අභ්‍යංග (Therapeutic Massage) නම් උණුසුම් ඖෂධීය තෙල් සම්බාහනය සිදු කරනු ලබයි. එමගින් මාංශ පේශි සහ පටක ලිහිල් කර ශරීරය වාෂ්ප ප්‍රතිකාරයට සූදානම් කරයි. ආයුර්වේද වෛද්‍යවරු බොහෝ විට ස්වේදනය පංචකර්ම (Panchakarma) ශරීර පිරිසිදු කිරීමේ ප්‍රතිකාර වැඩසටහනේ කොටසක් ලෙස නිර්දේශ කරති. එසේ වුවද මානසික ආතතිය, මාංශපේශි වේදනාව, සන්ධි තද ගතිය සහ ස්නායු වෙහෙස සඳහා වෙනම ප්‍රතිකාරයක් ලෙසද මෙය ඉතා ප්‍රයෝජනවත් වේ.
ස්වේදන ප්‍රතිකාරය සිදු කරන ආකාරය.
ස්වේදන ප්‍රතිකාරය අදියර කිහිපයකින් සමන්විත වන අතර, සෑම අදියරක්ම ඊළඟ අදියර සඳහා ශරීරය සූදානම් කරයි.
- අභ්‍යංග (Therapeutic herbal oil massage)
ප්‍රතිකාරය ආරම්භ වන්නේ උණුසුම් ඖෂධීය තෙල් භාවිතයෙන් කරන සම්පූර්ණ ශරීර සම්බාහනයකිනි.
මෙම සම්බාහනය මගින්,
- රුධිර සංසරණය වැඩි දියුණු වේ.
- ශරීරයේ පටක තුළ රැඳී ඇති දූෂිත ද්‍රව්‍ය ලිහිල් කරයි.
- මාංශපේශි විවේකී කරයි.
- මනස සන්සුන් කර ශරීරය වාෂ්ප ප්‍රතිකාරයට සූදානම් කරයි.
- ඖෂධීය වාෂ්ප ප්‍රතිකාරය(Herbal Steam Box Treatment)
සම්බාහනයෙන් පසු රෝගියාට ඖෂධීය වාෂ්ප ලබාදේ.
මෙය විශේෂ ලීයෙන් සාදන ලද වාෂ්ප පෙට්ටියක් හෝ වාෂ්ප නළ පද්ධතියක් මගින් සිදු කෙරේ.
මෙම ප්‍රතිකාරයේදී ශරීරය සම්පූර්ණයෙන්ම වාෂ්පයට නිරාවරණය වන අතර හිස පෙට්ටියෙන් පිටත තබා ගනී. ආයුර්වේදයට අනුව හිස සහ ඇස් අධික උණුසුමෙන් ආරක්ෂා කළ යුතු බැවින් මෙම ක්‍රමය අනුගමනය කරනු ලබයි.
වාෂ්පයේ උෂ්ණත්වය සෑම විටම පාලනය කරනු ලබන අතර ශරීරයට සුවපහසු මට්ටමක පවත්වා ගනී.
- දහඩිය ඇතිවන අවධිය.
මිනිත්තු කිහිපයකින් ශරීරය දහඩිය දැමීමට පටන් ගනී.
මෙම දහඩිය මගින්,
- ශරීරයේ දූෂිත ද්‍රව්‍ය පිටතට ඉවත් කිරීමට උපකාරී වේ.
- සිරුරේ ශ්‍රෝතස් (channels) ලෙස හඳුන්වන සියුම් නාලිකා පිරිසිදු කිරීමට සහාය වේ.
- සමේ සිදුරු විවෘත කර අපද්‍රව්‍ය ඉවත් කරයි.
- විවේක කාලය.
වාෂ්ප ප්‍රතිකාරයෙන් පසු රෝගියාට මඳ වේලාවක් සන්සුන්ව විවේක ගැනීමට අවස්ථාව ලබාදේ.
මෙම කාලය තුළ,
- ශරීරයේ උෂ්ණත්වය ක්‍රමයෙන් සාමාන්‍ය තත්ත්වයට පත්වේ.
- ප්‍රතිකාරයේ ගුණාත්මක ප්‍රතිඵල ශරීරයට හොඳින් අවශෝෂණය වීමට උපකාරී වේ.
- ශරීරය සහ මනස ගැඹුරු විවේකයකට පත්වේ.
- ප්‍රතිකාරයෙන් පසු රැකවරණය.
ස්වේදන ප්‍රතිකාරයෙන් පසු,
- උණුසුම් ජලයෙන් ස්නානය කිරීම,
- සැහැල්ලු හා පහසුවෙන් ජීර්ණය වන ආහාර ගැනීම, යන උපදෙස් ලබාදෙනු ලැබේ.
මෙම සරල පියවර ශරීරයේ සමතුලිතතාවය පවත්වා ගැනීමට, ප්‍රකෘතිමත් වීම වේගවත් කිරීමට සහ ප්‍රතිකාරයේ ප්‍රතිලාභ වැඩිදියුණු කිරීමට උපකාරී වේ. මෙම සම්පූර්ණ ක්‍රියාවලිය මගින් ස්නායු පද්ධතිය සන්සුන් වී මාංශපේශි හා සන්ධිවල තද ගතිය අඩු වී ශරීරයටත් මනසටත් ගැඹුරු සුවයක් හා සන්සුන් බවක් ලැබේ.
ස්වේදනය මගින් ස්නායු පද්ධතියට ලැබෙන සුවය./
අද සමාජයේ මානසික ආතතිය, කාංසාව, නින්ද නොයාම සහ දිගුකාලීන වේදනා වැනි ගැටලු බහුලව දක්නට ලැබේ. මෙවැනි අවස්ථාවලදී ස්වේදන ප්‍රතිකාරය ස්නායු පද්ධතියට මෘදු, ස්වභාවික සහ ගැඹුරු විවේකයක් ලබාදෙන ආයුර්වේද ප්‍රතිකාරයකි.
( 38 කලාපයට සම්බන්ධයි….)
නිලක්ෂි ලේනෝරා – ඕක්ලන්ඩ්
